Иран Қазақстанға ең ірі автокөлік бөлшектерін жеткізушілердің бірі болып табылады

Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша, 2025 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында Қазақстан жалпы сомасы шамамен 712,1 млн долларға (389,5 миллиард теңге) тең келетін және 113,2 тонна салмақты құрайтын 571 898 автокөлік бөлшектерін импорттаған. Салмағы бойынша Қытай, Оңтүстік Корея және Ресей ең ірі жеткізушілер болды. Дегенмен, Иран саны бойынша алғашқы үштікке кіреді.

Салыстырсақ, өткен жылдың сәйкес кезеңінде Қазақстанның автомобиль бөлшектерінің жалпы импорты сол деңгейде болды (шамамен 113,9 тонна, құны 625,9 млн доллар). Алайда өткен жылдың статистикасы импортталған тауардың санын көрсетпейді. Ресей мен Германиядан автокөлік бөлшектері импортының айтарлықтай төмендеуін, сондай-ақ Қытай, Оңтүстік Корея және Өзбекстаннан жеткізілімдердің ұлғаюын атап өткен жөн.

Сонымен, 2025 жылдың қаңтар-шілде айларында салмағы бойынша Қазақстанға автокөлік бөлшектерін ең ірі топ-5 жеткізуші:

• Қытай – 229,6 млн долларға 54 749,5 тонна (394 201 бірлік);
• Оңтүстік Корея – шамамен 242,6 миллион долларға 20 767,6 тонна, (95 177 бірлік);
• Ресей – 104,2 млн долларға 16 186,9 тонна (9 610 бірлік);
• Германия – шамамен 17,4 миллион долларға  4 737,1 тонна (4 218 бірлік);
• Өзбекстан – шамамен 25,6 млн долларға 3 319,1 тонна (8 313 бірлік).

Дегенмен, есепті кезеңде Иран Қазақстанға жалпы салмағы 51,9 тонна, құны 48,6 мың доллар (шамамен 26,6 миллион теңге) болатын 53 872 бірлік автокөлік бөлшектерін жеткізген. Бұл ел жоғарыда аталған тізімдегі тауар көлемі бойынша  үшінші орында. Сонымен қатар, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда Иран екі есеге көп – 210,6 мың долларға (шамамен 115,2 млн теңге) 100,5 тонна экспорттаған.

Бұған түсіндіру ретінде, Ираннан осындай үлкен көлемде автобөлшектер импорттау санкциядағы Ресейге реэкспорт болу мүмкін. AutoReport редакторларында да осындай ой болған. Дегенмен, ресми деректерге сәйкес, Ираннан жөнелтілім салмағы азайғанымен, Ресейге автокөлік бөлшектері экспортының көлемі өзгеріссіз қалды. 2025 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында Қазақстан Ресейге 35,2 миллион долларға (19 миллиард теңгеден астам) 3,8 тонна автокөлік бөлшектерін жеткізген. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда Қазақстаннан Ресейге 3,5 тонна автокөлік бөлшектері экспорты 37,2 миллион долларды (20,3 миллион теңге) құрады.

Иран Қазақстанға үлкен көлемдегі шағын автокөлік бөлшектері мен шығын материалдарын жеткізіп жүрген болар. Өйткені, 53 мыңнан астам тауардың жалпы салмағы небәрі 51,9 тоннаны құрайды. Біздің деректерге сәйкес, олардың ішінде пластикалық ішкі бөліктер, сүзгілер, белдіктер, шлангтар, оталдырғыштар және шығын материалдары бар. Олардың көпшілігі түпнұсқа бөлшектерге арзан балама болып табылады.

Айта кетейік, 2024 жылы Қазақстан 1,1 миллиард долларға (шамамен 601,7 миллиард теңге) шамамен 194,9 мың тонна автокөлік бөлшектерін импорттаған. Ең ірі жеткізушілер Қытай (шамамен 70,6 тонна), Ресей (50,3 тонна) және Оңтүстік Корея (29,4 тонна) болды.

Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында Қазақстанға 134 366 жаңа және жүрілген жеңіл автокөлік импортталды. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 59,4 %-ға көп. 2025 жылы Қазақстан ең көп жеңіл көліктерді Қытайдан, АҚШ-тан және Жапониядан импорттаған.